{"id":3503,"date":"2010-03-08T07:48:24","date_gmt":"2010-03-08T06:48:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/?p=3503"},"modified":"2010-03-18T22:43:16","modified_gmt":"2010-03-18T21:43:16","slug":"sposoby-uzywania-ziol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/2010\/03\/sposoby-uzywania-ziol\/","title":{"rendered":"Sposoby u\u017cywania zi\u00f3\u0142"},"content":{"rendered":"

\"zio\u0142a\"<\/a>Na surowo <\/strong>mo\u017cna jada\u0107 \u015bwie\u017ce, posiekane li\u015bcie zi\u00f3\u0142 przyprawowych (np. melisy, estragonu, bazylii, lubczyku), dodaj\u0105c je do sa\u0142atek, zup, sos\u00f3w i innych potraw: mo\u017cna \u015bwie\u017ca ga\u0142\u0105zk\u0119, na przyk\u0142ad mi\u0119ty, dorzuci\u0107 do koktajlu (np. „Mohito”). Mo\u017cna wyciska\u0107 ze \u015bwie\u017cych ro\u015blin (np. z pokrzyw) sok i pi\u0107 go, mo\u017cna \u015bwie\u017cym sokiem si\u0119 leczy\u0107: sokiem jask\u00f3\u0142czego ziela smarowa\u0107 kurzajki, lub sokiem z li\u015bci babki goi\u0107 uk\u0105szenia owad\u00f3w itd. itp.<\/p>\n

Jednak najcz\u0119\u015bciej u\u017cywa si\u0119 „zi\u00f3\u0142ek” suszonych i to zar\u00f3wno do cel\u00f3w kulinarnych jak i leczniczych, w postaci naparu, odwaru, wyci\u0105gu, syropu, nalewki, powide\u0142. Zio\u0142a mog\u0105 te\u017c s\u0142u\u017cy\u0107 do ok\u0142ad\u00f3w, k\u0105pieli, maseczek upi\u0119kszaj\u0105cych, do p\u0142uka\u0144, jako lationy, do mycia itp.<\/p>\n

Napary. <\/strong>Naparzanie zi\u00f3\u0142 (ziela, li\u015bci, kwiat\u00f3w, korzeni) pozwala z nich wydoby\u0107 substancje czynne do wyci\u0105gu wodnego. Odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 zi\u00f3\u0142ek (zwykle \u0142y\u017ck\u0119) zalewa si\u0119 wrz\u0105c\u0105 wod\u0105, przykrywa i po 15-20 minutach odcedza i pije. Napary powinno si\u0119 pija\u0107 \u015bwie\u017ce, za ka\u017cdym razem naparzone na nowo.
\nNapary przyrz\u0105dza si\u0119 z tych zi\u00f3\u0142, kt\u00f3rych nie powinno si\u0119 gotowa\u0107, gdy\u017c straci\u0142yby w czasie gotowania cenne olejki lotne, ale niekiedy mo\u017cna je gotowa\u0107 1-3 minuty pod przykryciem.
\nDo sporz\u0105dzenia napar\u00f3w dobrze dobrze jest u\u017cywa\u0107 termos\u00f3w. W termosie naparzone zi\u00f3\u0142ka pozostaj\u0105 przez d\u0142u\u017cszy czas gor\u0105ce i mo\u017cna je z sob\u0105 zabiera\u0107 na przyk\u0142ad do pracy, w podr\u00f3\u017c, na wycieczk\u0119.
\nZwykle czysty termos przelewa si\u0119 gor\u0105c\u0105 wod\u0105, a potem wsypuje odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 zi\u00f3\u0142 i zalewa wrz\u0105tkiem, ewentualnie dodaje miodu lub cukru, je\u015bli zi\u00f3\u0142ka maj\u0105 by\u0107 do picia, a nie na lekarstwo, i szczelnie termos zamyka. Mo\u017cna napary robi\u0107 naprawd\u0119 „na parze”. Czyli te 15-30 minut powinny si\u0119 zio\u0142a naparza\u0107 pod przykryciem na naczyniu z gotuj\u0105c\u0105 si\u0119 wod\u0105 – delikatnie, aby para nie porywa\u0142a drogocennych olejk\u00f3w lotnych, a wi\u0119c tak, jak zaparza si\u0119 herbat\u0119. Te 15-30 minut to te\u017c czas \u015bredni, bo w zale\u017cno\u015bci od ziela, naparzanie trwa zwykle od 10 minut do 1 godziny. Aromatyczne zio\u0142a naparza si\u0119 kr\u00f3cej, a korzenne – o wiele d\u0142u\u017cej.<\/p>\n

Odwary <\/strong>powstaj\u0105 w czasie gotowania. Na og\u00f3\u0142 sporz\u0105dza si\u0119 je z kory, korzeni, \u0142odyg, owoc\u00f3w, nasion. Rozdrobnione – zalewa si\u0119 odpowiedni\u0105 ilo\u015bci\u0105 zimnej wody i gotuje 15-30 minut (np. herbatk\u0119 ze skrzypu gotuje si\u0119 oko\u0142o p\u00f3\u0142 godziny, by wydosta\u0107 z niego mo\u017cliwie du\u017co trudno rozpuszczalnego krzemu). W miar\u0119 wyparowywania wody – trzeba j\u0105 dolewa\u0107. Odwary r\u00f3wnie\u017c si\u0119 przygotowuje do jednorazowego u\u017cycia.<\/p>\n

Wyci\u0105gi<\/strong> (maceraty) s\u0105 proste w przygotowaniu. Sporz\u0105dza si\u0119 je z surowc\u00f3w twardych, na przyk\u0142ad z korzeniu \u017cywokostu, mniszka, \u0142opianu. Odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 ziela zalewa si\u0119 zimn\u0105, przegotowan\u0105 wod\u0105 i zostawia na kilka godzin lub na noc, nie d\u0142u\u017cej jednak ni\u017c na 12 godzin. Potem ogrzewa si\u0119 do wrzenia, przecedza i pije.<\/p>\n

Nalewki <\/strong>przygotowuje si\u0119 nie tylko na alkoholu, cho\u0107 te s\u0105 mo\u017ce najbardziej znane. Po prostu zio\u0142a zalewa si\u0119 alkoholem (70%) w stosunku: 1 cz\u0119\u015b\u0107 surowca na 5 cz\u0119\u015bci alkoholu (przy bardzo silnie dzia\u0142aj\u0105cych surowcach w stosunku 1:10) i zostawia na 5-7 dni. Przyrz\u0105dza si\u0119 te\u017c nalewki na winie (aloes, czosnek, pio\u0142un) albo oleju (np. olejek dziurawcowy, macierzankowy), ale te ostatnie trzeba ogrzewa\u0107.<\/p>\n

Syropy <\/strong>r\u00f3\u017cnego rodzaju raczej kupujemy gotowe, je\u015bli s\u0105 sporz\u0105dzane z zi\u00f3\u0142, a je\u015bli z owoc\u00f3w – ch\u0119tnie robimy je w domu (z malin,\u00a0 je\u017cyn, owoc\u00f3w r\u00f3\u017c itd.), zwykle zasypuj\u0105c owoce cukrem na 12 godzin, a nast\u0119pnie sma\u017c\u0105c je we w\u0142asnym soku. Proporcje: na 1 kg owoc\u00f3w – 1 kg cukru. Po usma\u017ceniu odcedzamy owoce, kt\u00f3re stanowi\u0105 potem konfitur\u0119, a czysty syrop przechowujemy w butelkach. Gdyby by\u0142 zbyt g\u0119sty, mo\u017cna go przed u\u017cyciem rozcie\u0144czy\u0107 albo sokiem owocowym, albo po prostu niewielk\u0105 ilo\u015bci\u0105 wody.<\/p>\n

Powide\u0142ka. <\/strong>Najpierw trzeba suszone ziele lub mieszank\u0119 zi\u00f3\u0142 zmiksowa\u0107 na proszek w elektrycznym m\u0142ynku, przesia\u0107 jeszcze przez sitko, wi\u0119ksze okruchy podda\u0107 ponownemu sproszkowaniu i taki proszek utrze\u0107 z odpowiedni\u0105 ilo\u015bci\u0105 powide\u0142, d\u017cemu lub miodu. Zi\u00f3\u0142ka podawane w ten spos\u00f3b mog\u0105 by\u0107 smako\u0142ykiem-lekiem przede wszystkim dla ma\u0142ych dzieci.<\/p>\n

Herbatki <\/strong>to najcz\u0119stszy spos\u00f3b picia zi\u00f3\u0142, s\u0142odzonych do smaku miodem lub cukrem.<\/p>\n

P\u0142ukanki <\/strong>na og\u00f3\u0142 s\u0142u\u017c\u0105 do p\u0142ukania gard\u0142a, ust, bol\u0105cych z\u0119b\u00f3w lub dzi\u0105se\u0142, migda\u0142k\u00f3w itd.<\/p>\n

Lotiony (zmywacze) <\/strong>s\u0142u\u017c\u0105 do zmywania twarzy, aby mie\u0107 pi\u0119kn\u0105 cer\u0119, stosuje si\u0119 je r\u00f3wnie\u017c do przemywania ranek, st\u0142ucze\u0144 itp. Macza si\u0119 w przygotowanym p\u0142ynie watk\u0105 lub gaz\u0105 – idealnie czyst\u0105 – i zmywa chore miejsca.<\/p>\n

Ok\u0142ady <\/strong>s\u0105 jakby przed\u0142u\u017ceniem dzia\u0142ania zmywaczy, podobnie jak kompresy. Mo\u017cna stosowa\u0107 kilka rodzaj\u00f3w: koj\u0105ce, goj\u0105ce, przegrzewaj\u0105ce i zmi\u0119kczaj\u0105ce.
\nOk\u0142ady koj\u0105ce przygotowuje si\u0119 podobnie jak maseczki. Par\u0119 \u0142y\u017cek rozdrobnionych zi\u00f3\u0142 (prawie zawsze mieszanych) zalewa si\u0119 podw\u00f3jn\u0105 obj\u0119to\u015bci\u0105 wrz\u0105cej wody, miesza by powsta\u0142a papka, i albo rozsmarowuje na lnianej szmatce i przyk\u0142ada bezpo\u015brednio do sk\u00f3ry, albo zawija w szmatk\u0119 i dopiero przyk\u0142ada. Na og\u00f3\u0142 taki kompres przykrywa si\u0119 ceratk\u0105 i trzyma a\u017c do chwili, gdy ostygnie. Do takich ok\u0142ad\u00f3w u\u017cywa si\u0119 zwykle zi\u00f3\u0142 aromatycznych, jak: rumianek, sza\u0142wia, mi\u0119ta.
\nOk\u0142ady przegrzewaj\u0105ce i zmi\u0119kczaj\u0105ce, przyrz\u0105dza si\u0119 tak samo jak koj\u0105ce, ale u\u017cywa innych zi\u00f3\u0142 i nie tylko zi\u00f3\u0142. Na przyk\u0142ad robi si\u0119 takie ok\u0142ady z gor\u0105cych, rozgotowanych, utartych ziemniak\u00f3w, z kaszy owsianej, z otr\u0105b pszennych, a nawet z gor\u0105cego piasku i suchych kasz. Albo te\u017c z siemienia lnianego, nasion kozieradki, korzeni prawo\u015blazu lekarskiego i \u017cywokostu. Zwykle ok\u0142ad trzyma si\u0119 tak d\u0142ugo, a\u017c wystygnie.
\nZimne ok\u0142ady goj\u0105ce przygotowuje si\u0119 na przyk\u0142ad z aloesu (na ranki), z kapusty kiszonej (na odmro\u017cenia), z wyci\u0105g\u00f3w zio\u0142owych (np. azulenu i wyci\u0105gu z arniki – p\u00f3\u0142 na p\u00f3\u0142 – naci\u0105gni\u0119cie \u015bci\u0119gna).
\nOk\u0142ady silnie rozgrzewaj\u0105ce, dra\u017cni\u0105ce „pal\u0105ce”, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 ch\u0142odne, ciep\u0142e i gor\u0105ce, zwie si\u0119 kataplazmami. A stosuje si\u0119 je mi\u0119dzy innymi przy b\u00f3lach reumatycznych i artretycznych.<\/p>\n

K\u0105piele <\/strong>mog\u0105 by\u0107 cz\u0119\u015bciowe (np. tylko nogi, tylko twarz itd.), albo ca\u0142kowite. Mog\u0105 by\u0107 zimne – o temperaturze od 10 do 20 st. C; ciep\u0142e – o temperaturze od 25 do 30 st. C i gor\u0105ce, kt\u00f3re wymagaj\u0105 uzgodnienia z lekarzem, o temperaturze do 40 st. C lub nawet wy\u017cszej (o ile lekarz pozwoli).
\nZwykle trzeba najpierw przygotowa\u0107 3-4 litry g\u0119stego odwaru z zi\u00f3\u0142 i wla\u0107 go przez sito do miski czy do wanny. Mo\u017cna te\u017c w lu\u017ano zwi\u0105zanej gazie gotowa\u0107 mieszank\u0119 zi\u00f3\u0142, odwar wla\u0107 do przygotowanej k\u0105pieli i w\u0142o\u017cy\u0107 do niej r\u00f3wnie\u017c gaz\u0119 z zio\u0142ami, aby z nich wyp\u0142uka\u0107 jak najwi\u0119cej „skarb\u00f3w”.<\/p>\n

Inhalacje, par\u00f3wki <\/strong>to inny rodzaj „kuracji” zio\u0142owych. Przygotowany odwar z zi\u00f3\u0142, gor\u0105cy, paruj\u0105cy, wlewa si\u0119 do miski, nachyla nad nim g\u0142ow\u0119 i wdycha opary zi\u00f3\u0142 zawieraj\u0105ce olejki eteryczne\u00a0 (inhalacje), albo – przykrywa si\u0119 g\u0142ow\u0119 r\u0119cznikiem, aby para dzia\u0142a\u0142a jak najd\u0142u\u017cej i najskuteczniej na nasz\u0105 cer\u0119, od\u017cywiaj\u0105c j\u0105, oczyszczaj\u0105c lub nawadniaj\u0105c (par\u00f3wki).<\/p>\n

Przemywania <\/strong>ju\u017c nie lationami, ale naparami lub odwarami z zi\u00f3\u0142, robi si\u0119 po to, by troch\u0119 tego naparu do organizmu si\u0119 dosta\u0142o i dzia\u0142a\u0142o leczniczo. Na przyk\u0142ad rumiankiem lub \u015bwietlikiem przemywa si\u0119 oczy.<\/p>\n

Wkraplania <\/strong>zalecanych przez lekarza lek\u00f3w zio\u0142owych do oczu, uszu, nosa stosuje si\u0119 przy stanach zapalnych, podra\u017cnieniach itp. dolegliwo\u015bciach – zawsze \u015bci\u015ble wed\u0142ug wskaza\u0144 lekarza.<\/p>\n

Pudry zio\u0142owe, <\/strong>takie jak na przyk\u0142ad tabaka, odesz\u0142y w przesz\u0142o\u015b\u0107, ale sproszkowane na puder zio\u0142a przyprawowe (lubczyk, papryka, kozieradka i in.), stosuje si\u0119 do dzi\u015b z coraz wi\u0119kszym powodzeniem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na surowo mo\u017cna jada\u0107 \u015bwie\u017ce, posiekane li\u015bcie zi\u00f3\u0142 przyprawowych (np. melisy, estragonu, bazylii, lubczyku), dodaj\u0105c je do sa\u0142atek, zup, sos\u00f3w i innych potraw: mo\u017cna \u015bwie\u017ca ga\u0142\u0105zk\u0119, na przyk\u0142ad mi\u0119ty, dorzuci\u0107 do koktajlu (np. „Mohito”). Mo\u017cna wyciska\u0107 ze \u015bwie\u017cych ro\u015blin (np. z pokrzyw) sok i pi\u0107 go, mo\u017cna \u015bwie\u017cym sokiem si\u0119 leczy\u0107: sokiem jask\u00f3\u0142czego ziela smarowa\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":"","_wpscppro_dont_share_socialmedia":false,"_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_medium_share_type":"","_threads_share_type":"","_google_business_share_type":"","_selected_social_profile":[],"_wpsp_enable_custom_social_template":false,"_wpsp_social_scheduling":{"enabled":false,"datetime":null,"platforms":[],"status":"template_only","dateOption":"today","timeOption":"now","customDays":"","customHours":"","customDate":"","customTime":"","schedulingType":"absolute"},"_wpsp_active_default_template":true},"categories":[963,937,42],"tags":[1632,171,1085,1631,1629,211,1284,1625,1626,1628,279,1630,539,1633,369,1635,1256,1624,1634,1627,1623,360],"class_list":["post-3503","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odzywianie","category-zdrowie","category-ziolaiprzyprawy","tag-inhalacje","tag-kapiel","tag-kurzajki","tag-lationy","tag-maseczka","tag-mycie","tag-nalewka","tag-napar","tag-odwar","tag-oklady","tag-parowki","tag-plukanie","tag-powidla","tag-przemywanie","tag-przyprawy","tag-puder-ziolowy","tag-syrop","tag-ukaszenia-owadow","tag-wkraplanie","tag-wyciag","tag-zastosowanie","tag-ziola","et-doesnt-have-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3503","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3503"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3503\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3503"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3503"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3503"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}