{"id":3778,"date":"2010-08-04T07:39:12","date_gmt":"2010-08-04T06:39:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/?p=3778"},"modified":"2010-05-29T21:49:54","modified_gmt":"2010-05-29T20:49:54","slug":"damski-problem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/2010\/08\/damski-problem\/","title":{"rendered":"Damski problem"},"content":{"rendered":"<p><a title=\"apteczka\" href=\"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/wp-content\/uploads\/2009\/08\/apteczka.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"attachment wp-att-3040 alignleft\" src=\"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/wp-content\/uploads\/2009\/08\/apteczka.jpg\" alt=\"apteczka\" width=\"142\" height=\"150\" \/><\/a><em>Co pi\u0105ta osoba po pi\u0119\u0107dziesi\u0105tym roku \u017cycia zagro\u017cona jest osteoporoz\u0105. Na szcz\u0119\u015bcie w por\u0119 rozpocz\u0119te leczenie zapobiega z\u0142amaniom, r\u00f3wnie\u017c tym najbardziej niebezpiecznym, czyli szyjki ko\u015bci udowej.<\/em><\/p>\n<p>Je\u015bli jeste\u015b kobiet\u0105, do tego nisk\u0105, bardzo szczup\u0142\u0105, po menopauzie &#8211; a twoja matka chorowa\u0142a na t\u0119 chorob\u0119 &#8211; jeste\u015b idealn\u0105 kandydatk\u0105, by tak\u017ce zachorowa\u0107. Osteoporoz\u0105 jest bowiem przede wszystkim chorob\u0105 kobiet, cho\u0107 ostatnie badania wykazuj\u0105, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani cierpi\u0105 na ni\u0105 znacznie cz\u0119\u015bciej, ni\u017c si\u0119 wydawa\u0142o. Dlaczego wcze\u015bniej tego nie zauwa\u017cono? Ano dlatego, \u017ce dawniej osteoporoz\u0119 rozpoznawano po wielu latach choroby, dopiero wtedy, gdy dochodzi\u0142o do z\u0142ama\u0144. A poniewa\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani \u017cyj\u0105 kr\u00f3cej, wi\u0119c z\u0142ama\u0144 obserwowano u nich mniej. Wniosek st\u0105d wyp\u0142ywa taki, \u017ce kiedy pan po pi\u0119\u0107dziesi\u0105tce ma humory i staje si\u0119 niezno\u015bny, to znaczy, \u017ce nadszed\u0142 czas andropauzy. czyli m\u0119skiego przekwitania. I wtedy koniecznie trzeba sprawdzi\u0107, w jakim stanie s\u0105 jego ko\u015bci. To samo dotyczy  oczywi\u015bcie i kobiet, kt\u00f3re wesz\u0142y w okres przej\u015bciowy.<\/p>\n<p><strong>Czynniki ryzyka<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Choroby i zaburzenia metaboliczne, takie jak: cukrzyca, nadczynno\u015b\u0107 tarczycy, przytarczyc, choroby w\u0105troby, wrodzona \u0142amliwo\u015b\u0107 ko\u015bci, reumatoidalne zapalenie staw\u00f3w,<\/li>\n<li>Przyjmowanie lek\u00f3w (np. przeciwzakrzepowych, przeciwpadaczkowych, przeciwrzodowych, hormon\u00f3w tarczycy, stosowanych w chemioterapii),<\/li>\n<li>Uwarunkowania genetyczne (ma\u0142a masa szkieletu, osteoporoz\u0105 u innych cz\u0142onk\u00f3w rodziny),<\/li>\n<li>Z\u0142e nawyki \u017cywieniowe,\u00a0 np.\u00a0 spo\u017cywanie produkt\u00f3w ubogich w wap\u0144,<\/li>\n<li>Na\u0142ogi i przyjmowanie u\u017cywek (alkoholizm, nikotynizm. nadmierne spo\u017cycie kawy).<\/li>\n<\/ul>\n<p>C\u00f3\u017c to za dziwna choroba ta osteoporoz\u0105, 0 kt\u00f3rej ostatnio m\u00f3wi si\u0119 i pisze coraz wi\u0119cej? Inaczej nazywa si\u0119 j\u0105 zrzeszotnieniem ko\u015bci i nazwa ta bardzo dobrze oddaje jej istot\u0119 &#8211; po prostu ko\u015bci staj\u0105 si\u0119 dziurawe jak rzeszoto. Jest w nich mniej kolagenu  i wapnia, przez co staj\u0105 si\u0119 mniej wytrzyma\u0142e. I to nie tylko na  zewn\u0119trzne urazy. Czasem nie wytrzymuj\u0105 nawet obci\u0105\u017cenia wywo\u0142anego  ci\u0119\u017carem w\u0142asnego cia\u0142a i przyt\u0142oczone nim, \u0142ami\u0105 si\u0119. Zanim to jednak  nast\u0105pi, choroba rozwija si\u0119 przez wiele lat, po cichu i podst\u0119pnie.<\/p>\n<p><em>Ko\u015bci rosn\u0105 mniej wi\u0119cej do dwudziestego roku \u017cycia, ale najmocniejsze s\u0105 dopiero u cz\u0142owieka 35-4O-letniego. Potem rozpoczyna si\u0119 naturalny proces zaniku tkanki kostnej. Im ci\u0119\u017csze, bardziej masywne by\u0142y ko\u015bci w tym szczytowym momencie, tym d\u0142u\u017cej zachowaj\u0105 dobr\u0105 wytrzyma\u0142o\u015b\u0107. A wi\u0119c o ko\u015bci trzeba dba\u0107 ju\u017c od wczesnego dzieci\u0144stwa.<\/em><\/p>\n<p><em>Pami\u0119taj, \u017ce najwi\u0119ksze ryzyko upadku, a wi\u0119c i z\u0142amania ko\u015bci wyst\u0119puje wtedy, gdy wstajesz od sto\u0142u po obfitym posi\u0142ku oraz noc\u0105, gdy wstajesz z \u0142\u00f3\u017cka. Wystarczy chwil\u0119 d\u0142u\u017cej zosta\u0107 przy stole, a po obudzeniu najpierw chwil\u0119 posiedzie\u0107 na \u0142\u00f3\u017cku, a upadk\u00f3w b\u0119dzie znacznie mniej.<\/em><\/p>\n<p>Na pocz\u0105tku nic nie boli. Potem stopniowo pojawiaj\u0105 si\u0119 b\u00f3le ko\u015bci i plec\u00f3w, ale na tyle s\u0142abe, \u017ce niewiele os\u00f3b decyduje si\u0119 na wizyt\u0119 u lekarza, wi\u0105\u017c\u0105c je raczej z naturalnym procesem starzenia si\u0119 ni\u017c z chorob\u0105. I to jest wielki b\u0142\u0105d. poniewa\u017c nast\u0119pnym etapem nie leczonej osteoporozy s\u0105 z\u0142amania. A\u017c co czwarty chory po z\u0142amaniu szyjki ko\u015bci udowej umiera w ci\u0105gu pierwszych trzech miesi\u0119cy po urazie, przede wszystkim z powodu powik\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z uk\u0142adem kr\u0105\u017cenia i oddechowym, a wielu z tych, kt\u00f3rzy prze\u017cyli, staje si\u0119 kalekami. Nie mniej gro\u017ane s\u0105 z\u0142amania kr\u0119g\u00f3w, zaburzaj\u0105 bowiem trawienie i oddychanie. A do tego wszystkiego, je\u015bli jest ich wiele, powoduj\u0105 bardzo wyra\u017ane zniekszta\u0142cenie sylwetki. W efekcie dolne \u017cebra stykaj\u0105 si\u0119 z ko\u015bci\u0105 miednicy, co powoduje niesamowity b\u00f3l.<\/p>\n<p>Na szcz\u0119\u015bcie dzi\u015b, dzi\u0119ki medycynie, nie musimy realizowa\u0107 tak czarnego scenariusza. Jeszcze nie tak dawno jedynym sposobem sprawdzenia, co si\u0119 dzieje z ko\u015b\u0107mi, by\u0142o zwyk\u0142e prze\u015bwietlenie. Niestety, na zdj\u0119ciu rentgenowskim mo\u017cna by\u0142o rozpozna\u0107 osteoporoz\u0119 dopiero wtedy, gdy ko\u015bci utraci\u0142y ju\u017c jedn\u0105 trzeci\u0105 swej normalnej masy. Teraz sytuacja si\u0119 zmieni\u0142a. Urz\u0105dzenia nazywane densytometrami pozwalaj\u0105 dok\u0142adnie okre\u015bli\u0107 g\u0119sto\u015b\u0107 tkanki kostnej, czyli sprawdzi\u0107, o ile mamy za ma\u0142o \u201eko\u015bci w ko\u015bci&#8221;.<\/p>\n<p>To prawda, \u017ce na razie nie istnieje lek, dzi\u0119ki kt\u00f3remu mo\u017cna by odbudowa\u0107 utracon\u0105 tkank\u0119 kostn\u0105, nie znaczy to jednak, \u017ce nic nie da si\u0119 tu zrobi\u0107. Istnieje wiele medykament\u00f3w, powstrzymuj\u0105cych zanik ko\u015bci, a wi\u0119c rozw\u00f3j choroby. I w\u0142a\u015bnie dlatego warto systematycznie si\u0119 bada\u0107 &#8211; lepiej przecie\u017c rozpocz\u0105\u0107 kuracj\u0119 wtedy, kiedy ko\u015bci s\u0105 jeszcze w niez\u0142ym stanie, bo to po prostu zapobiega z\u0142amaniom..<\/p>\n<p>Wiele os\u00f3b s\u0105dzi, \u017ce osteoporoza to nowa choroba, nie jest to jednak prawda. Opisano j\u0105 po raz pierwszy ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat temu. A m\u00f3wi si\u0119 teraz o niej wi\u0119cej tylko dlatego, \u017ce ludzie \u017cyj\u0105 coraz d\u0142u\u017cej. Dawniej wi\u0119kszo\u015b\u0107 umiera\u0142a, zanim ta choroba zd\u0105\u017cy\u0142a si\u0119 u nich w pe\u0142ni rozwin\u0105\u0107.<\/p>\n<p><strong>Co pomaga &#8211; co szkodzi<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Ruch i jeszcze raz ruch, od dzieci\u0144stwa do p\u00f3\u017anej staro\u015bci, to najlepsza naturalna ochrona dla ko\u015bci. W\u0142a\u015bnie dlatego osteoporoza atakuje czasem nawet bardzo m\u0142odych ludzi, przez d\u0142u\u017cszy czas przykutych do \u0142\u00f3\u017cka wskutek wypadku czy choroby.<\/li>\n<li>Nie unikaj s\u0142o\u0144ca, pami\u0119taj\u0105c oczywi\u015bcie 0 ochronie sk\u00f3ry przed nadmiernym promieniowaniem. Pod wp\u0142ywem \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego powstaje witamina D, kt\u00f3ra pomaga utrzyma\u0107 ko\u015bci w dobrym stanie.<\/li>\n<li>Pami\u0119taj o racjonalnej diecie, zbyt ma\u0142o bowiem wapnia w po\u017cywieniu to najlepsza droga do osteoporozy. Najwi\u0119cej jest go w mleku, serach \u017c\u00f3\u0142tych i bia\u0142ych, fasoli, orzechach laskowych, ale tak\u017ce w jajkach, grochu, p\u0142atkach owsianych.<\/li>\n<li>Zrezygnuj z papieros\u00f3w, kawy i alkoholu, poniewa\u017c hamuj\u0105 one powstawanie tkanki kostnej.<\/li>\n<li>Nie b\u00f3j si\u0119 kuracji hormonalnej w okresie menopauzy. Poprawia nie tylko stan ko\u015bci, ale tak\u017ce uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia i sk\u00f3ry.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Co pi\u0105ta osoba po pi\u0119\u0107dziesi\u0105tym roku \u017cycia zagro\u017cona jest osteoporoz\u0105. Na szcz\u0119\u015bcie w por\u0119 rozpocz\u0119te leczenie zapobiega z\u0142amaniom, r\u00f3wnie\u017c tym najbardziej niebezpiecznym, czyli szyjki ko\u015bci udowej. Je\u015bli jeste\u015b kobiet\u0105, do tego nisk\u0105, bardzo szczup\u0142\u0105, po menopauzie &#8211; a twoja matka chorowa\u0142a na t\u0119 chorob\u0119 &#8211; jeste\u015b idealn\u0105 kandydatk\u0105, by tak\u017ce zachorowa\u0107. Osteoporoz\u0105 jest bowiem przede [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":"","_wpscppro_dont_share_socialmedia":false,"_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_medium_share_type":"","_threads_share_type":"","_google_business_share_type":"","_selected_social_profile":[],"_wpsp_enable_custom_social_template":false,"_wpsp_social_scheduling":{"enabled":false,"datetime":null,"platforms":[],"status":"template_only","dateOption":"today","timeOption":"now","customDays":"","customHours":"","customDate":"","customTime":"","schedulingType":"absolute"},"_wpsp_active_default_template":true},"categories":[937],"tags":[2067,1601],"class_list":["post-3778","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-zdrowie","tag-osteoporoza","tag-rzeszotnienie-kosci","et-doesnt-have-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3778","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3778"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3778\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3778"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3778"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jestempaniadomu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3778"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}